Polskie określenie „pracownik BHP” bywa użytecznym skrótem, ale nie oddaje dokładnie belgijskiej roli. Preventieadviseur jest doradcą ds. prewencji działającym w ramach wewnętrznej służby IDPBW. Analizuje zagrożenia, obserwuje sposób organizacji pracy i przedstawia pracodawcy konkretne zalecenia. Monitoruje również, czy zidentyfikowane problemy prowadzą do odpowiednich działań i czy zastosowane środki rzeczywiście poprawiają bezpieczeństwo pracowników.

Nie jest przy tym „policjantem BHP” ani jedyną osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo. Ostateczna odpowiedzialność za politykę prewencji, decyzje i zapewnienie środków pozostaje po stronie pracodawcy. Kierownicy odpowiadają za wdrażanie zasad w swoim obszarze, a każdy pracownik ma obowiązek wykonywać pracę bezpiecznie.

Doradza, kontroluje i łączy informacje

Dobry preventieadviseur zna zarówno przepisy, jak i sposób działania firmy. Dzięki temu może przełożyć wymagania prawne na konkretne rozwiązania: procedurę dla danej maszyny, zasady wejścia podwykonawcy na teren zakładu, instruktaż dla nowej ekipy czy zmianę organizacji ruchu na budowie.

W codziennej pracy doradca między innymi:

· uczestniczy w stałej analizie ryzyka i aktualizuje ocenę, gdy zmienia się proces, sprzęt lub organizacja pracy;

· regularnie odwiedza miejsca pracy i rozmawia z osobami, które wykonują dane zadania;

· analizuje wypadki, incydenty i zgłoszone zagrożenia oraz proponuje działania naprawcze;

· opiniuje zakup maszyn, środków ochrony, substancji i wyposażenia;

· wspiera przygotowanie instrukcji, szkoleń, onboardingów i toolbox meetingów;

· pomaga koordynować bezpieczeństwo przy współpracy z wykonawcami i podwykonawcami;

· uczestniczy w organizacji pierwszej pomocy, ewakuacji i reagowania awaryjnego;

· przygotowuje informacje i dokumenty potrzebne pracodawcy oraz — jeśli istnieje — komitetowi CPBW.

Niezależność jest częścią tej funkcji

Preventieadviseur powinien móc wykonywać swoje zadania niezależnie. Oznacza to prawo do przedstawienia fachowej opinii, także wtedy, gdy wskazuje ona na potrzebę zmiany terminu, organizacji lub budżetu. Przepisy chronią doradcę przed niekorzystnymi konsekwencjami wynikającymi z rzetelnego wykonywania funkcji.

Niezależność nie oznacza działania obok firmy. Doradca powinien mieć bezpośredni dostęp do osoby zarządzającej przedsiębiorstwem, wystarczający czas, informacje oraz możliwość wejścia do miejsc pracy. Funkcja istniejąca wyłącznie na papierze nie spełnia swojej roli.

Kto może zostać preventieadviseur?

Co do zasady wewnętrzny doradca jest pracownikiem firmy. Wyjątek dotyczy przedsiębiorstw zatrudniających mniej niż 20 osób: pracodawca może wówczas sam wykonywać tę funkcję.

Wymagany poziom dodatkowych uprawnień zależy od grupy przedsiębiorstwa. Kierujący służbą w grupie A powinien posiadać poziom I, a w grupie B — co najmniej poziom II. W grupach C i D nie zawsze jest wymagany dodatkowy poziom I lub II, ale doradca nadal musi mieć wiedzę wystarczającą do rodzaju działalności i ryzyk występujących w firmie.

Gdzie kończy się rola doradcy?

Preventieadviseur nie zatwierdza za pracodawcę budżetu, nie wydaje wszystkich poleceń kierownictwu i nie może samodzielnie wdrożyć zmian wymagających decyzji zarządu. Powinien natomiast jasno wskazać problem, ocenić ryzyko, zaproponować adekwatne środki i udokumentować swoją opinię.

Nie każda specjalistyczna analiza musi być wykonana wewnętrznie. Badania medyczne, część analiz ergonomicznych, pomiary higieniczne czy wsparcie psychospołeczne mogą wymagać udziału uznanej zewnętrznej służby prewencyjnej. Wewnętrzny doradca pozostaje jednak osobą, która zna firmę i pomaga połączyć te działania w jeden system.

Jak rozpoznać, że funkcja działa dobrze?

· Doradca ma jasno określone zadania i czas na ich wykonanie.

· Zalecenia trafiają do osób, które mogą podjąć decyzję, a ich realizacja jest monitorowana.

· Analiza ryzyka zmienia się wraz z firmą, zamiast pozostawać nieaktualnym dokumentem.

· Wypadki i incydenty prowadzą do konkretnych działań, nie tylko do uzupełnienia formularza.

· Instrukcje oraz szkolenia są zrozumiałe dla wszystkich pracowników, także zespołów wielojęzycznych.